ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ താൾ മറിയുമ്പോൾ മാറുന്നത് അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളും കാഴ്ചപ്പാടുകളുമാണ്. കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടന്ന് അറിവിലേക്കും അനുഭവങ്ങളിലേക്കും സ്വപ്നങ്ങളിലേക്കും മനുഷ്യനെ കൈപിടിച്ചുനടത്തുന്ന അത്ഭുതശക്തിയാണ് വായന. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അക്ഷരങ്ങളെ ആഘോഷിക്കുകയും വായനയുടെ മഹത്വം പുതുതലമുറയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദിനമായാണ് ജൂൺ 19നെ വായനാദിനമായി ആചരിക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാല പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായ പി.എൻ. പണിക്കറുടെ ചരമദിനത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ ദിനാചരണം. ജൂൺ 19 മുതൽ 25 വരെ ഒരാഴ്ചക്കാലം സംസ്ഥാനത്ത് വായനാവാരമായി ആചരിക്കുമ്പോൾ, അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്മരണ മാത്രമല്ല; അറിവിന്റെയും അക്ഷരങ്ങളുടെയും വെളിച്ചം സമൂഹത്തിലേക്ക് പകരാനുള്ള കൂട്ടായ പ്രതിജ്ഞ കൂടിയാണ്. “വായിച്ചു വളരുക, ചിന്തിച്ചു വിവേകം നേടുക” എന്ന പി.എൻ. പണിക്കരുടെ സന്ദേശം ഇന്നും കേരളത്തിന്റെ വായനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ്. വായനയെ ഒരു ശീലമെന്നതിലുപരി സാമൂഹിക പുരോഗതിയുടെ ഉപാധിയായി മാറ്റുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. കേരളത്തിന്റെ ഗ്രന്ഥശാല പ്രസ്ഥാനം ജനകീയമാകുന്നതിലും അറിവിന്റെ വെളിച്ചം ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും സാധാരണക്കാരിലേക്കും എത്തിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർണായകമായിരുന്നു.
വായന മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിത്വ രൂപീകരണത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഒരു പുസ്തകം വായിക്കുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ പുതിയ അറിവുകൾ സ്വന്തമാക്കുക മാത്രമല്ല, പുതിയ ആശയങ്ങളെയും കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും പരിചയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിൽ വിവരങ്ങൾ വിരൽത്തുമ്പിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും ആഴത്തിലുള്ള വായനയുടെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞിട്ടില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയും ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വിവരവിനിമയവും വ്യാപകമായ സാഹചര്യത്തിൽ, പുസ്തകവായന മനസ്സിന് ഏകാഗ്രതയും വിശകലനശേഷിയും നൽകുന്നു. കുട്ടികളിൽ സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയും ഭാഷാ വൈദഗ്ധ്യവും വളർത്തുന്നതിലും വായനയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്.
വായനാവാരാചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംസ്ഥാനത്തെ സ്കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, ഗ്രന്ഥശാലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിവിധ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. വായനാമത്സരങ്ങൾ, പുസ്തകചർച്ചകൾ, സാഹിത്യസദസുകൾ, എഴുത്തുകാരുമായുള്ള സംവാദങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പുതിയ തലമുറയെ വായനയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അക്ഷരങ്ങളോട് അടുപ്പം വളർത്താനും പുസ്തകങ്ങളെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാനുമുള്ള സന്ദേശമാണ് ഈ ആഘോഷങ്ങൾ നൽകുന്നത്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതി അതിന്റെ വായനാശീലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വായിക്കുന്ന സമൂഹമാണ് ചിന്തിക്കുന്ന സമൂഹം. ചിന്തിക്കുന്ന സമൂഹമാണ് മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വായനാദിനവും വായനാവാരവും ഒരു അനുസ്മരണമെന്നതിലുപരി അറിവിനോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുടെ പ്രഖ്യാപനമാണ്.
അക്ഷരങ്ങളുടെ ലോകം മനുഷ്യനെ സ്വപ്നം കാണാനും ചിന്തിക്കാനും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ പുസ്തകവും ഒരു പുതിയ അനുഭവമാണ്, ഓരോ വായനയും പുതിയൊരു അറിവിന്റെ വാതിൽ തുറക്കലാണ്. വായനാദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ്—അറിവിന്റെ വെളിച്ചം തെളിയിക്കാൻ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉപാധി ഇന്നും വായന തന്നെയാണെന്ന്.