മഴയുടെ സംഗീതവും ഭക്തിയുടെ നാദവും ഒന്നിച്ചുചേരുന്ന കാലമാണ് കർക്കിടകം. പ്രകൃതി മഴയിൽ കുളിർക്കുമ്പോൾ കേരളത്തിലെ വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഉയരുന്നത് അധ്യാത്മ രാമായണത്തിന്റെ പാരായണമാണ്. മലയാളിയുടെ വിശ്വാസജീവിതത്തിൽ കർക്കിടകം ഒരു മാസമെന്നതിനപ്പുറം ആത്മവിചിന്തനത്തിന്റെയും ധാർമിക മൂല്യങ്ങളിലേക്കുള്ള മടങ്ങിവരവിന്റെയും കാലഘട്ടമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് കർക്കിടകത്തെ മലയാളികൾ ഇന്ന് സ്നേഹത്തോടെ 'രാമായണ മാസം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
തിരിമുറിയാതെ മഴ പെയ്യുന്ന കള്ളക്കർക്കിടകം ഇന്ന് കലണ്ടറിലെ ഒരു കാലഘട്ടം മാത്രമല്ല; ഭക്തിയും ആത്മീയതയും നിറഞ്ഞൊരു സാംസ്കാരിക അനുഭവമാണ്. മലയാളിയുള്ളിടത്തെല്ലാം കർക്കിടകം രാമായണ മാസാചരണത്തിന് വഴിമാറുന്നു. മഴയുടെ ഇരമ്പലിനിടയിൽ അധ്യാത്മ രാമായണത്തിലെ ശ്ലോകങ്ങൾ വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും മുഴങ്ങുമ്പോൾ തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛന്റെ കിളിപ്പാട്ടിലൂടെ ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതദർശനം വീണ്ടും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ജീവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം അതീവ പുണ്യമേറിയ മാസമാണ് കർക്കിടകം. കൃഷിയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും ദുഷ്കരമായിരുന്ന കാലത്ത് ദുരിതങ്ങൾ ഏറെയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഇതിനെ "പഞ്ഞമാസം" എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും കരുത്ത് പകരാനും പ്രതിസന്ധികളെ ആത്മധൈര്യത്തോടെ നേരിടാനുമുള്ള മാർഗമായാണ് പൂർവികർ കർക്കിടകത്തെ രാമായണ പാരായണ മാസമായി ആചരിച്ചുതുടങ്ങിയത്.
മനുഷ്യജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ ധാർമികത, സത്യം, കടമ, കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ മഹത്വം, സഹിഷ്ണുത, ത്യാഗം, കരുണ എന്നിവയുടെ മഹത്തായ സന്ദേശമാണ് രാമായണം നൽകുന്നത്. പിതാവിന്റെ വാക്ക് പാലിക്കാനായി രാജസിംഹാസനം ഉപേക്ഷിച്ച ശ്രീരാമനും, അധികാരം നിരസിച്ച് ധർമ്മത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ഭരതനും ഇന്നും മനുഷ്യസമൂഹത്തിന് മാതൃകകളാണ്. പ്രതിസന്ധികളിലും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനുള്ള പ്രചോദനമാണ് രാമായണം നൽകുന്നത്.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം മഹർഷി വാല്മീകി രചിച്ച മഹാകാവ്യമാണ് രാമായണം. ഏകദേശം 24,000 ശ്ലോകങ്ങളും ഏഴ് കാണ്ഡങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ ഇതിഹാസം ബാലകാണ്ഡം, അയോധ്യാകാണ്ഡം, ആരണ്യകാണ്ഡം, കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം, സുന്ദരകാണ്ഡം, യുദ്ധകാണ്ഡം, ഉത്തരകാണ്ഡം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛൻ അധ്യാത്മ രാമായണം കിളിപ്പാട്ട് രൂപത്തിൽ മലയാളികൾക്ക് സമ്മാനിച്ചതോടെയാണ് രാമായണ പാരായണം കേരളത്തിന്റെ ജീവിതസംസ്കാരത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമായി മാറിയത്.
കർക്കിടകത്തിൽ രാമായണം വായിക്കുന്നതിലൂടെ ആത്മീയമായ ശാന്തിയും മാനസികമായ കരുത്തും കുടുംബത്തിൽ ഐക്യവും ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ദിവസവും ഒരു ഭാഗം വീതം പാരായണം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ ധൈര്യത്തോടെയും പ്രത്യാശയോടെയും നേരിടാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസം വളരുന്നുവെന്നും വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കൂട്ടായ രാമായണ പാരായണങ്ങൾ ഇന്നും സജീവമാണ്.
കർക്കിടകം ഒരു ആചാരമാസം മാത്രമല്ല; ജീവിതത്തെ ധർമ്മത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. രാമായണം ഒരു പുരാണകഥയെന്നതിനപ്പുറം ഓരോ കാലത്തും മനുഷ്യനെ നല്ല മനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന ജീവിതപാഠങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ്. മഴയുടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം രാമനാമവും നിറയുന്ന ഈ മാസം, വിശ്വാസത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ആത്മവിചിന്തനത്തിന്റെയും പുണ്യകാലമായി മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ എന്നും നിലനിൽക്കും