യോഗയും ആരോഗ്യവും: ജീവിതത്തെ സന്തുലിതമാക്കുന്ന പ്രാചീന വിദ്യ

ആധുനിക ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകളിലും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അതിവേഗ വളർച്ചയിലും മനുഷ്യൻ പല നേട്ടങ്ങളും കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ആരോഗ്യം എന്ന ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട സമ്പത്ത് പലപ്പോഴും അവഗണിക്കപ്പെടുകയാണ്. പ്രമേഹം, രക്തസമ്മർദം, അമിതവണ്ണം, ഹൃദ്രോഗം, മാനസിക സമ്മർദം തുടങ്ങിയ ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾ വർധിച്ചുവരുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള വഴികൾ തേടുകയാണ് പലരും. അത്തരത്തിൽ ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും ഒരുപോലെ കരുത്തും സമാധാനവും നൽകുന്ന ഒരു പ്രാചീന ഭാരതീയ പാരമ്പര്യമാണ് യോഗ. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രമുള്ള യോഗ ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനും മാനസിക ഉല്ലാസത്തിനും ജീവിതശൈലി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങളിലൊന്നായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സംസ്കൃതത്തിലെ "യുജ്" എന്ന ധാതുവിൽ നിന്നാണ് "യോഗ" എന്ന പദം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഒന്നിക്കുക എന്നർഥമുള്ള ഈ പദം ശരീരവും മനസ്സും ആത്മാവും തമ്മിലുള്ള ഐക്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ യോഗ വെറും വ്യായാമമല്ല; മറിച്ച് സമഗ്രമായ ഒരു ജീവിതദർശനമാണ്. ആസനങ്ങൾ, പ്രാണായാമം, ധ്യാനം, വിശ്രമമുറകൾ എന്നിവയുടെ സമന്വയത്തിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ശാരീരികവും മാനസികവും ആത്മീയവുമായ വളർച്ച ലക്ഷ്യമിടുന്നതാണ് യോഗ. ആരോഗ്യം എന്നത് രോഗമില്ലാത്ത അവസ്ഥ മാത്രമല്ലെന്നും ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും സന്തുലിതാവസ്ഥയാണെന്നും യോഗ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

നിത്യേന യോഗ പരിശീലിക്കുന്നവരിൽ ശരീരലാഘവവും പേശീബലവും വർധിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ആസനങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ സന്ധികൾക്കും പേശികൾക്കും കൂടുതൽ ചലനശേഷി നൽകുകയും ശരീരത്തെ കൂടുതൽ വഴക്കമുള്ളതും ശക്തവുമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ ഹൃദയാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും യോഗയ്ക്ക് പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. പ്രാണായാമവും ധ്യാനവും രക്തസമ്മർദം നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സമ്മർദം കുറയുന്നതിലൂടെ ഹൃദ്രോഗ സാധ്യതയും ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. ശ്വാസകോശത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും യോഗയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. ആഴത്തിലുള്ള ശ്വസനരീതികൾ ശരീരത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ ഓക്സിജൻ എത്തിക്കുകയും ശ്വാസകോശ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ ദഹനപ്രക്രിയയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിലെ അധിക കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ അമിതവണ്ണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും യോഗ സഹായകമാണ്.

ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിനപ്പുറം മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലും യോഗയുടെ പ്രാധാന്യം വളരെ വലുതാണ്. ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ ആളുകൾ ഏറ്റവുമധികം നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മാനസിക സമ്മർദം. ജോലി സംബന്ധമായ വെല്ലുവിളികൾ, സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ, കുടുംബപ്രശ്നങ്ങൾ, സാമൂഹിക സമ്മർദങ്ങൾ എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ പലപ്പോഴും അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ യോഗയും ധ്യാനവും മനസ്സിന് ശാന്തത നൽകുന്നു. സ്ഥിരമായി യോഗ ചെയ്യുന്നത് ഉത്കണ്ഠയും വിഷാദവും കുറയ്ക്കുകയും ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാനും ചിന്താശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഓർമ്മശക്തി വർധിപ്പിക്കാനും യോഗ സഹായിക്കുന്നതായി നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കുട്ടികളുടെയും യുവാക്കളുടെയും ജീവിതത്തിലും യോഗയ്ക്ക് വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ട്. പഠനസമ്മർദം, മത്സരപരീക്ഷകൾ, വർധിച്ചുവരുന്ന സ്ക്രീൻ സമയം എന്നിവ കാരണം ഇന്നത്തെ കുട്ടികളും യുവാക്കളും മാനസിക സമ്മർദം നേരിടുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ യോഗ പരിശീലനം ഏകാഗ്രത വർധിപ്പിക്കാനും പഠനക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താനും ആത്മവിശ്വാസം വളർത്താനും സഹായിക്കുന്നു. അതുപോലെ മുതിർന്നവർക്കും യോഗ ഒരു അനുഗ്രഹമാണ്. പ്രായം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന സന്ധിവേദന, ശരീരവേദന, ഉറക്കക്കുറവ് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളെ ലഘൂകരിക്കാൻ ലളിതമായ യോഗാസനങ്ങളും പ്രാണായാമവും ഏറെ സഹായകമാണ്. ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും കൂടുതൽ ഉന്മേഷം നൽകുന്നതിലൂടെ വാർധക്യകാല ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ യോഗയ്ക്ക് കഴിയും.

യോഗയുടെ പ്രാധാന്യം ലോകം അംഗീകരിച്ചതിന്റെ തെളിവാണ് എല്ലാ വർഷവും ജൂൺ 21-ന് ആചരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര യോഗ ദിനം. 2014-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഈ ദിനം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഭാരതത്തിന്റെ ഈ മഹത്തായ പൈതൃകം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ വ്യാപിച്ചു. ഇന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതത്തിനായി യോഗയെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും ആരോഗ്യം ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര ജീവിതശൈലിയായി യോഗ മാറിക്കഴിഞ്ഞു.

എന്നാൽ യോഗ പരിശീലനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ചില കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. രാവിലെ വെറും വയറ്റിൽ യോഗ ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. പരിശീലനം ലഭിച്ച ഗുരുവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ആസനങ്ങൾ അഭ്യസിക്കുന്നത് പരിക്കുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. ശരീരത്തിന്റെ ശേഷിക്കനുസരിച്ച് മാത്രമേ ആസനങ്ങൾ ചെയ്യാവൂ. ഗുരുതര ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ളവർ ഡോക്ടറുടെ നിർദേശം തേടുകയും വേണം. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, യോഗയുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ സ്ഥിരതയുള്ള പരിശീലനം അനിവാര്യമാണ്.

വേഗതയേറിയ ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യൻ അന്വേഷിക്കുന്നത് സമാധാനവും ആരോഗ്യവുമാണ്. മരുന്നുകളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് യോഗ ഒരു മികച്ച കൂട്ടുകാരനാണ്. ശരീരത്തിന് കരുത്തും മനസ്സിന് ശാന്തതയും ജീവിതത്തിന് സന്തുലിതാവസ്ഥയും നൽകുന്ന യോഗ, ആരോഗ്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്ര മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ അർഥപൂർണമാക്കുന്ന ഒരു ജീവിതശൈലി കൂടിയാണ്. ദിവസവും ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ യോഗയ്ക്കായി മാറ്റിവെക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരവും സന്തോഷകരവുമായ ഒരു നാളെയിലേക്കുള്ള വലിയൊരു ചുവടുവെയ്പ്പായിരിക്കും.